fondo

Legende Ñanduti (mombe'upy) Geschrieben in Guarani

Oikómi ndaje raka'e peteĩ mitãkaria'y, Mburuvicha ra'y imbarete ha iñakuãiteígui oje'éva chupe "Ñandu Guasu".
Peteĩ ko'ẽme ohechakuaa sapy'a iñakaraku vaiteha peteĩ mitãkuña peky porãitére. Ha'ekuéra ojokakuaairũ. Hetaiterei oiko upérupi karia'y hesahóva avei pe mitãkuña rehe ha Ñandu Guasu, ohechakuaávo upéva, omendaséntema hese pya'e voi.
Pe mitãkuña he'i chupe:
– Ñamendáta rerúramo chéve peteĩ jopói añetete, oikoéva ambue kuéra jopóigui, peteĩ jopói iporã ha iñambuére imbyekoviapy'ỹva, upéicha rehechaukáta chéve ne mborayhu –he'i chupe.
Péicha he'i ra'e avei pe mitãkuña maymáva karia'ýpe. Sapy'aitérõ ĝuarã ijaty hogapýpe mba'e porãita oĩ haguéicha pe jerére.
Ojereru chupe umi mbo'y ajurigua guyra rague sa'y parágui ijapopyre, ahániri katu umi namichãi itamby mimbigua térã itavera paráguigua.
Ojereru avei chupe umi piri ipyahapyre opaichagua, ha umi yvoty iporãvéva oĩva ñande ka'aguy rovyũre. Ha katu umi jopói apytépe ndaipóri peteĩnte jepe Ñandu Guasu remime'ẽngue.
Ndojekuaavéi upérupi Ñandu Guasu. Ha'e oho ra'e ka'aguýre ojeporekávo mba'e iporãvéva rehe ikatu va'erã omohu'ũ pe mitãkuña korasõ. Ojuhusénte peteĩ mba'e porã ogueru va'erã jahechápa nomopy'akyrỹiri pe imborayhúpe.
Mombyry oikoháre, umi imba'ekañývaicha, ojuhu sapy'a peteĩ Ka'aguy Jarýi Rekoporã ojapóva hína peteĩ ao pyahapyre mimbi ojeguapáva kuarahy sa'ýpe.
Ñandu Guasu oha'arõ oipyahapa porã raẽ peteĩ yvyra rakãre, ha ojapyhýta jave ogueraha haĝua hembiayhúpe, oñemboja upépe "Jasy Ñemoñare", oikóva avei pe mitãkuñáre ijaguara. Opa'ã hikuái upépente voi ojuehe peteĩ ñorãirõ miémape.
Ñandu Guasu ipu'aka Jasy Ñemoñare rehe ha ojapyhývo pe mba'e potapyrã, Ka'aguy Jarýi Rekoporã rembiapokue, osopa umi iñimbo ha oparei chupe ipópe.
Heta oñeha'ã rire, Ñandu Guasu opyta jey mba'eve'ỹre. Oguapy upérupi peteĩ yvyra rakã guasu piru ñeno ári ojepy'amongeta.
Upéicha oĩhágui hína, ohecha sapy'a isy ĝuaiĝuimíme oĝuahẽ oúvo hendápe oipytyvõvo chupe. Ohecha pype imemby karia'ýpe ojehúva, oipyhy oipo'o umi iñakãrague morotĩ ha oñepyrũ oipyaha.
Ojapo upéicha peteĩ mba'e neporãmbajepéva, Ka'aguy Jarýi Rekoporã rembiapokue joguaite, ha oikónte chugui ikatúgui ko'áĝa jajapyhy ha jaipokytypa oñembyai'ỹre.
Ojopévo kuarahy, ovávaicha hese umi sa'y opaichagua, pytã, say'ju, hovy, morotĩva ha oiko chugui peteĩ mba'e pyahapyre jegua omimbipáva ha ombohéra hikuái "Ñanduti". Péa he'ise "ñandu atĩ".
Upémaro avei ombohéra hikuái Ñandu umi mymbami ka'aguýre oikóva oipyaha ĝuaiĝuimi rembiapokue joguaha.
Upete guive kuña nguéra ñande ypykue, ha aĝaite peve kuñakarai, kuñataĩ ha mitãkuña'i jepeve, Paraguái ñemoñaréva, ojapo péva pe tembiapo porãite jaguerohorypa'ỹva araka'eve ha omimbipáva kuarahýicha, sa'yeta ombojegua jukýgui chupe ha ñande resa omopyryrỹi kunu'ũva vy'águi.

 

paraguay

Ñanduti.com 2011 - Web & Hosting by MasDominios.net